Tarih Bilimi Nedir 7

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı silsile, bu olaylarla alakalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı nüansı gözetmeksizin, görev ve zaman aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın geriini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii söz konusu başüstüneğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara üstüne bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları oda önüne düzenınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir daha yaşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber ahiz kanalıyla bili edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yönı silsile çok daha geniş bir valör içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca gitgide doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]