Tarih Bilimi Nedir 5

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin üstı nöbet, bu olaylarla dayalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut in-dışı ayrımı gözetmeksizin, önem ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın maziini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii nutuk konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ait bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları göz önüne hileınarak, olanaklı olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha evetşanabilmesi kadar bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki eş zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda derç suretiyle selen edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının üstı nöbet çok daha geniş bir deme hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca zamanla huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden değişik bir şey bileğildir.[5]