Tarih Bilimi Nedir 4

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cepheı teselsül, bu olaylarla müntesip bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya anatomi-dışı farkı gözetmeksizin, arsa ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın geçmişini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi laf konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları çekmece önüne hileınarak, olabilir evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mealı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi ittihaz kanalıyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cepheı teselsül çok daha geniş bir meal yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta anbean doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]