Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin katı dizi, bu olaylarla müteallik bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı ayırtı gözetmeksizin, yan ve hengâm aralığının kestirildiği bir geçmiş hengâm dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın geriini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii lafız konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara müteallik tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları boşluk önüne hileınarak, kabil olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi kadar bir mümkünlık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava derç suretiyle vukuf edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının katı dizi çok elan geniş bir fehva içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey değildir.[5]