Tarih Bilimi Nedir 1

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin taliı keşik, bu olaylarla ilişkin bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut isim-dışı üstelikı gözetmeksizin, zemin ve gün aralığının kestirildiği bir geçmiş gün dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her sahaın evvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli sözcük konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları kaynak önüne kızılınarak, olası başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav alma kanalıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı keşik çok daha geniş bir mazmun hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca derece derece tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey bileğildir.[5]